De droogte van 2026
Het neerslagtekort liep deze zomer op tot bijna 300 millimeter. Drie keer zoveel als een gemiddeld jaar. Rivieren stonden op recordlaagtes. Het gras verkleurde van groen naar geel. 2026 hoort bij de vijf droogste jaren sinds het begin van de metingen in 1906, in de buurt van recordjaar 1976 (361 mm).
Nu regent het weer. Het groeiseizoen volgt steeds minder de kalender en steeds meer het weer. Dat raakt het werk in het agrirische en groen. En het raakt de personeelsplanning eromheen.
Een van de droogste jaren ooit gemeten
Neerslagtekort: ruim 300 mm, drie keer het gemiddelde.
Rijnafvoer bij Lobith: onder de 800 m³/s in juli, tegen normaal circa 1.700 m³/s.
Oorzaak volgens het KNMI: niet minder regen, maar meer verdamping door 1,4°C opwarming. In Oost-Europa is bodemdroogte elf keer waarschijnlijker geworden. In West-Europa vijf keer.
Wat de regen wel en niet oplost
Het neerslagtekort daalde naar ongeveer 297 mm. In 7 van de 25 veiligheidsregio's kon het risico op natuurbranden omlaag.
Regen van een paar dagen bevochtigt vooral de bovenste bodemlaag. Het grondwater blijft droog. Herstel van grondwater en rivierafvoer vraagt weken tot maanden aanhoudende regen. Ook in de stroomgebieden in Duitsland en Frankrijk.
Voor wie in het agrarische en groen werkt
Agrarische sector
Akkergewassen zoals suikerbieten, aardappelen en mais leveren dit jaar minder op. In Zeeland en Limburg dreigt de oogst te mislukken. Veehouders misten een of twee maaisnedes en kochten extra veevoer in. Waterschappen stelden onttrekkingsverboden in. Beregenen was in sommige gebieden onmogelijk. Rijkswaterstaat schaalde in juli op naar "feitelijk watertekort", de op een na hoogste fase in de nationale droogteaanpak.
Lichtpuntje: de droogte begon pas half juni. Gewassen konden dieper wortelen dan tijdens de droogte van 2018. Dat dempt de klap.
Groenvoorziening
Gazons en gemeentelijk groen hebben ondiepe wortels. Ze reageerden het snelst op de droogte. Ze herstellen nu ook het snelst. Wageningen Universiteit verwacht de meeste gazons eind september weer maaibaar.
Diepwortelende beplanting heeft langer nodig. Op hoger gelegen, zandige grond, zoals in Limburg, blijft de droogtestress zeer ernstig. Dat vraagt andere keuzes bij herbeplanting: soorten die tegen een nieuwe droge periode kunnen, kritisch kijken naar locatie (laag en drassig versus hoog en zanderig), bodemverbetering en waterberging meenemen in ontwerp en onderhoud.
Voor wie personeel plant of inzet
Agrarische sector: een korte, hevige piek
De graanoogst was dit jaar bijzonder vroeg. Misschien wel de vroegste ooit gemeten. Voor de uitzendmarkt betekende dat een korte, hevige piek: enkele weken veel personeel en veel uren, daarna zakte de vraag snel weer in.
Het zuiden van Nederland liep voorop. Daar was de droogte extremer, de oogst eerder binnen, de opbrengst en kwaliteit lager.
Groenvoorziening: van afschalen naar opschalen
Gras verdorde snel door het neerslagtekort. Er was simpelweg niets te maaien. Opdrachtgevers schaalden hun maaimachinisten eerder af dan gebruikelijk.
Met de recente regen verwachten we het omgekeerde. Onkruid groeit hard door bij vocht, wat zon en temperaturen boven de 10 graden. Opdrachtgevers moeten de komende weken mogelijk juist weer opschalen.
Een mild, nat najaar verlengt maai- en onkruidbestrijdingswerk vaak tot in oktober. Een koud, laat voorjaar, soms met sneeuw in februari, zorgt voor een latere start.
Vooruitkijken
Droogte zoals deze zomer is geen incident. Het KNMI verwacht dat dit soort zomers, bij ongewijzigd klimaatbeleid, tegen het einde van de eeuw eerder regel dan uitzondering wordt.
Voor het werk zelf: droogtebestendigheid wordt een vast onderdeel van de bedrijfsvoering. Gewaskeuze, beregeningsplanning, de aanplant van diepwortelende, droogtetolerante soorten. Voor de personeelsplanning eromheen geldt hetzelfde: hoe grilliger het klimaat, hoe minder de piek de kalender volgt, hoe belangrijker flexibiliteit.
Bronnen: de Volkskrant, KNMI, Weeronline, Rijkswaterstaat, Unie van Waterschappen, Wageningen Universiteit, Boerderij.nl en Groenten & Fruit Actueel.
